Debat over bouw oorlogstuig bij Schelde

Jeffrey Kutterink, Provinciale Zeeuwse Courant 23 oktober 2004

VLISSINGEN - De bouw van twee korvetten voor Indonesië door de Koninklijke Schelde Groep (KSG) is weggegooid geld. Het is immoreel om schepen te leveren aan een land dat ze gebruikt voor oorlogsvoering. Bovendien loopt marinebouw in Nederland ten einde. Creëer met het geld andere banen, zodat werknemers niet de dupe zijn.

Dat pleidooi hielden Jan Scheffers en Martin Broek gisteravond in Vlissingen tijdens een bijeenkomst van GroenLinks over de levering van korvetten aan Indonesië. Scheffers was van 1979 tot 1997 arbeidspastor in Zeeland en Broek coördineerde in de jaren negentig de campagne Stop arming Indonesia. "Ik ben nog nooit een werknemer van De Schelde tegengekomen die graag in de militaire productie werkte", stelde Scheffers. "Mensen zeiden altijd: "Ik maak iets waarvan ik hoop dat het nooit gebruikt hoef te worden."

De oud-arbeidspastor stelt dat de KSG te veel afhankelijk is van militaire orders. "Dat heeft het management van het bedrijf lui gemaakt. Er was immers werk genoeg en het vond het niet nodig op zoek te gaan naar opdrachten voor civiele schepen. Vanuit het personeel is al vanuit de jaren tachtig daarop aangedrongen. Er zijn plannen gemaakt om heel andere dingen te produceren, zoals windmolens en apparatuur voor het opwekken van energie uit getijdewisseling. Het is allemaal op niets uitgelopen."

Paniekerig

Scheffers verwijt de bedrijfsleiding van de KSG en moederbedrijf Damen Shipyards onvoldoende alternatieven te bedenken voor de bouw van militaire schepen. Ook de gemeentelijke en provinciale politiek reageert volgens hem verkeerd. "De Schelde zit gevangen in een fuik. Gedeputeerde Staten schrijven te laat een paniekerige brief aan de Tweede Kamer waarin ze pleiten voor de bouw van nieuwe marineschepen. Ze hadden al eerder moeten nadenken over mogelijke alternatieve producten."

Zowel Scheffers als Broek vinden de bouw van de schepen immoreel. "We leveren schepen aan een land dat ze gebruikt om piraten neer te schieten. Is de veiligheid gediend met wapenleveranties? De nieuwe president is een ex-militair. De democratische basis is wankel. Hij kan politiek gezien alleen overleven als hij veel compromissen sluit en daarvoor heeft hij de steun nodig van het leger. Dat moet je in ruil daarvoor wat teruggeven. Bij alle conflicten in Indonesië is het leger betrokken. Het heeft er belang bij, want het krijgt dan geld om het leger in stand te houden. Aan zo'n leger lever je geen schepen."

In plaats van het geld in de schepen te steken, zou politiek Den Haag dat geld volgens hem beter aan Zeeland kunnen geven voor het scheppen van alternatieve werkgelegenheid. "Daar moet de provincie bij de Kamer op aandringen in plaats van te pleiten voor nieuwe oorlogsschepen."

Strohalm

(Oud)werknemers van de Koninklijke Schelde Groep zijn het inhoudelijk met de opmerkingen eens. "Maar de werknemers staan tegen de muur. Ze kunnen kiezen: of dat wapentuig bouwen of de WW in. Het is voor die jongens een laatste strohalm. Achter die mannen en vrouwen schuilen gezinnen die ook moeten eten. Onthoud dat goed. Als we morgen iets anders moeten bouwen, gaan we iets anders bouwen. Maar kom wel met alternatieven."