Nederland betrokken bij grote bewapeningsronde Zuid-Azië

Pakistan koopt met omweg Nederlandse marineschepen
en militaire elektronica

Persbericht
Groningen, 12 juni 2006

Griekenland is van plan vier van oorsprong Nederlandse fregatten aan Pakistan door te verkopen. De oorlogsschepen behoren tot de Kortenaer-klasse, waarvan Griekenland er de afgelopen jaren tien van Nederland heeft overgenomen. De schepen waren eerder in dienst van de Nederlandse marine en zijn gebouwd door de scheepswerven KMS de Schelde en Wilton Fijenoord. Volgens militair vakblad Jane's Defence Weekly wacht Griekenland op de vereiste toestemming van Den Haag. Later dit jaar hoopt Pakistan de eerste fregatten te ontvangen. De order is vorige maand tot stand gekomen tijdens een bezoek van de Pakistaanse premier aan Griekenland. Oorspronkelijk zouden de schepen pas na 2015 door Griekenland worden afgestoten. Onbekend is hoeveel geld met de verkoop is gemoeid.

Als onderdeel van een andere wapenorder levert de Hengelose wapenproducent Thales Nederland militaire elektronica die geïnstalleerd wordt op nog eens vier fregatten, die momenteel voor Pakistan in China worden gebouwd. De levering van deze zogeheten Link-Y Data Link systemen plus bijbehorende training en logistieke diensten is in oktober 2005 bij exportkredietverzekeraar Atradius herverzekerd voor een bedrag van 2,6 miljoen euro. Mocht Pakistan in gebreke blijven staat de Nederlandse schatkist voor dit bedrag garant. Voor deze order is zover bekend nog geen exportvergunning afgegeven.

De Campagne tegen Wapenhandel roept de Nederlandse regering op geen toestemming te geven voor beide wapenleveranties op grond van de volgende argumenten:


Hoewel het tussen aartsrivalen India en Pakistan de afgelopen jaren tamelijk rustig is geweest, baart de huidige bewapeningsronde grote zorgen. Incidenten in het recente verleden hebben bewezen dat de situatie licht ontvlambaar is en gemakkelijk tot gewapende confrontaties kan leiden.

India is al enige jaren 's werelds tweede wapenimporteur. Pakistan volgt het buurland momenteel met een serie nieuwe wapenaankopen. Ondanks een enorme schuldenlast en de aardbeving in Kasjmir vorig jaar, heeft het regime van Pervez Musharraf de laatste maanden voor een paar miljard euro orders geplaatst bij de VS (F-16s en Harpoon-raketten), Zweden (Erieye spionagevliegtuigen) en China (gevechtsvliegtuigen en fregatten).

Veel westerse regeringen beschouwen couppleger Musharraf als belangrijke bondgenoot in het kader van de strijd tegen het terrorisme. Onder dat mom wordt het uitblijven van democratische hervormingen stilzwijgend getolereerd. Hoewel een groot deel van de bevolking onder de armoedegrens leeft, geeft Pakistan ruim 4 procent van het BNP uit aan het militaire apparaat het hoogste percentage in de regio. Een omvangrijke order als die van de fregatten valt niet te rijmen met de EU-gedragscode rond wapenexporten, dat onder criterium 8 de hoogte van de militaire uitgaven beoordeelt. In 2003 werd op basis hiervan ook al eens een exportvergunningsaanvraag voor Pakistan afgewezen.

Strikte toetsing aan de Europese gedragscode staat wapenhandel met Pakistan in de weg. Het sluimerende conflict tussen India en Pakistan rond Kasjmir, de slechte mensenrechtensituatie, de hoge militaire uitgaven, alsook de grote armoede waarin het land verkeert, botsen met de geest van de gedragscode die bewapeningsspiralen moet voorkomen.

Vanwege hun kernproeven gold tussen 1998 en 2003 een wapenembargo tegen zowel India als Pakistan. Voor die tijd waren beide landen belangrijke afnemers van Nederlandse wapens. Van het terughoudende beleid dat met het opheffen van de wapenexportstop werd aangekondigd blijft met de aangekondigde orders weinig over.

Noten voor de pers:

Voor meer informatie zie:
  • Pakistan plans to bolster navy, Jane's Defence Weekly, 24 mei 2006;
  • US plans missile sales to Pakistan, ISN Security Watch, 2 juni 2006;
  • Pakistan Raises Defense Spending by 3.78 Percent, Reuters, 5 juni 2006;
  • France Oks Sub Talks With Pakistan, Defense News, 5 juni 2006.
Uitgebreide informatie over Nederlandse exportkredietverzekeringen en wapenhandel vindt u op de pagina Exportkredieten van deze website

Contact: Frank Slijper, M: 06-28504778