Nederlandse wapenexport

Hoewel ruim achter grote exporteurs als de VS en Rusland is Nederland een van de grootste militaire exporteurs ter wereld; volgens onderzoeksinstituut SIPRI nummer 6 over een periode van tien jaar. Dat komt niet alleen door de productie van nieuwe militaire goederen, maar ook door de export van tweedehands wapens van de Nederlandse krijgsmacht. De Nederlandse wapenexport heeft de afgelopen jaren fors geprofiteerd van twee grote orders uit Indonesië en Marokko. In 2010 is de wapenexport afgenomen ten opzichte van de voorgaande periode. Dat komt vooral omdat er deze keer geen mega-orders van marineschepen zijn uitgegaan. 

Klik hier voor een overzicht van de belangrijkste Nederlandse wapenexportbestemmingen (2003-2012)

De regering publiceert elk jaar een rapport met uitleg over het beleid en globale cijfers (zie Het Nederlands wapenexportbeleid in 2012); de Campagne tegen Wapenhandel schrijft eveneens jaarlijks een kritische analyse.

Voor alle exporten van goederen die voorkomen op de Lijst Strategische Goederen moet een exportvergunning worden aangevraagd. Voor alle exporten van goederen die voorkomen op de Lijst Strategische Goederen moet een exportvergunning worden aangevraagd. Deze worden getoetst aan criteria zoals overeengekomen in het Gemeenschappelijk standpunt Wapenexport van de Europese Unie, waarvan de uitvoering is uitgewerkt in een Gebruikershandleiding.
Naast vergunningen voor militaire goederen zijn er ook vergunningen voor dual-use goederen (met zowel civiele als militaire toepassingen) en voor de doorvoer van militaire goederen.

De Nederlandse defensie industrie bestaat merendeels uit middelgrote en kleine ondernemingen met zowel civiele als defensieactiviteiten. De meeste van deze bedrijven zijn lid van de lobbyorganisatie Stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV). Er zijn enkele grote bedrijven met veel defensieproductie: Stork, Fokker Thales, Damen Shipyards en TNO Defensie en Veiligheid. De Nederlandse defensiegerelateerde industrie werkt veel in nichemarkten en wordt door de overheid gekoesterd vanwege haar technologische innovatieve karakter. Daarnaast heeft de defensiegerelateerde industrie een buitenland-politieke betekenis en is haar voortbestaan belangrijk voor de internationale militaire rol die Nederland wil spelen.


 

Wapenexportbeleid en militair industriebeleid

Defensie Industrie Strategie 2013 Geactualiseerd regeringsbeleid voor de Nederlandse wapenindustrie 10 december 2013

PRIORITAIRE TECHNOLOGIE- EN INNOVATIEGEBIEDEN TEN BEHOEVE VAN DE DEFENSIE INDUSTRIE STRATEGIE 2.0 Onderzoeksrapport van HCSS en TNO november 2012

IOB Beleidsdoorlichting Wapenexportbeleid 2004-2008  en Kamerbrief inzake IOB beleidsdoorlichting 12 april 2010
Kamervragen over Aruba en Amerikaanse Defensiebedrijven 14 april 2010
Kamerbrief inzake verruiming verkoop defensievoertuigen, 29/09/08
Defensiematerieel in afstoting. Overzicht op website Ministerie van Defensie.
Debat opheffen inter-EU vergunningplicht Verslag debat Tweede kamer 11/02/08
Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie. Verslag schriftelijk overleg Eerste Kamer 7/04/08
Defensie Industrie Strategie augustus 2007, Ministerie van Defensie.
Beleid ter stimulering van de Nederlandse defensieindustrie.
Analyse economische effecten exportcontrole, juni 2005
Eindrapport: Sectoranalyse Defensiegerelateerde Industrie, Economische Zaken, maart 2004
Declaration of Principles (DoP) tussen NL en de VS, minister mr. F.H.G. de Grave, 12 maart 2002