Nederlandse wapenexport

Hoewel ruim achter grote exporteurs als de VS en Rusland is Nederland een van de grootste militaire exporteurs ter wereld; volgens onderzoeksinstituut SIPRI nummer 8 over de afgelopen tien jaar. Dat komt niet alleen door de productie van nieuwe militaire goederen, maar ook door de export van tweedehands wapens van de Nederlandse krijgsmacht.
 
Klik hier voor een overzicht van de belangrijkste Nederlandse wapenexportbestemmingen (2006-2015)

De regering publiceert elk jaar een rapport met uitleg over het beleid en globale cijfers (zie Het Nederlands wapenexportbeleid in 2015); Stop Wapenhandel schrijft eveneens jaarlijks een kritische analyse.

Voor alle exporten van goederen die voorkomen op de Lijst Strategische Goederen moet een exportvergunning worden aangevraagd. Voor alle exporten van goederen die voorkomen op de Lijst Strategische Goederen moet een exportvergunning worden aangevraagd. Deze worden getoetst aan criteria zoals overeengekomen in het Gemeenschappelijk standpunt Wapenexport van de Europese Unie, waarvan de uitvoering is uitgewerkt in een Gebruikershandleiding.
Naast vergunningen voor militaire goederen zijn er ook vergunningen voor dual-use goederen (met zowel civiele als militaire toepassingen) en voor de doorvoer van militaire goederen.

De Nederlandse defensie-industrie bestaat merendeels uit middelgrote en kleine ondernemingen met zowel civiele als defensieactiviteiten. De meeste van deze bedrijven zijn lid van de lobbyorganisatie Stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV). Er zijn enkele grote bedrijven met veel defensieproductie: Stork, Fokker Thales, Damen Shipyards en TNO Defensie en Veiligheid. De Nederlandse defensiegerelateerde industrie werkt veel in nichemarkten en wordt door de overheid gekoesterd vanwege haar technologische innovatieve karakter. Daarnaast heeft de defensiegerelateerde industrie een buitenland-politieke betekenis en is haar voortbestaan belangrijk voor de internationale militaire rol die Nederland wil spelen.
 
​Overheidsdocumenten wapenexportbeleid en militair industriebeleid
Documenten van het Ministerie van Buitenlandse Handel, waaronder antwoorden op Kamervragen en brieven over wapenexportbeleid zijn te vinden op de website van de Rijksoverheid. Een overzicht van Kamerstukken van de afgelopen jaren vind je hier.
 
Normaal gesproken vindt in de Tweede Kamer jaarlijks een zogenaamd Algemeen Overleg (AO) over het wapenexportbeleid (in het voorgaande jaar) plaats, vaak gevolgd door een Voortgezet Algemeen Overleg (VAO), dat vooral wordt gebruikt om moties in te dienen. Zo'n overleg wordt soms vooraf gegaan door een schriftelijke vragenronde, aan de hand van de door de regering uitgebrachte jaarrapportages over het wapenexportbeleid.
 
1995: AO - VAO - Stemmingen
 
Algemene beleidsdocumenten:
 
Defensie Industrie Strategie 2013 - Geactualiseerd regeringsbeleid voor de Nederlandse wapenindustrie, 10 december 2013
Defensie Industrie Strategie - Ministerie van Defensie, Beleid ter stimulering van de Nederlandse defensieindustrie, augustus 2007