Europees Parlement stemt voor wapenembargo tegen Saoedi-Arabie

Kerk & Vrede website, maart 2016 - Europees Parlement stemt voor wapenembargo tegen Saoedi-Arabie

Op donderdag 25 februari jl. stemde het Europees Parlement met een ruime meerderheid (359 voor - 212 tegen - 31 onthoudingen) voor een resolutie waarin onder meer wordt opgeroepen een wapenembargo tegen Saoedi-Arabie in te stellen.

Reden hiervoor zijn de schendingen van internationaal humanitair recht die de door Saoedi-Arabie geleide coalitie pleegt in de oorlog in Jemen.

De oorlog in Jemen heeft inmiddels duizenden burgerdoden en een ernstige humanitaire ramp veroorzaakt. Alle strijdende partijen maken zich volgens de VN en volgens mensenrechtenorganisaties schuldig aan schendingen van het internationaal recht, onder meer door het aanvallen van burgerdoelen en het blokkeren van hulpverlening.
Tegen de Houthi-rebellen geldt al vrijwel sinds het begin van de oorlog een wapenembargo, maar de landen die deel uitmaken van de coalitie worden nog steeds grootschalig van wapens voorzien. De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk leverden sinds het begin van de oorlog voor miljarden wapens aan het dictatoriale regime van Saoedi-Arabie. Ook bijvoorbeeld Frankrijk en Spanje zijn belangrijke spelers op dit vlak. Nederland voert sinds afgelopen zomer een wat strenger beleid tav wapenexport naar de landen die deel uitmaken van de coalitie, maar blijft desondanks vergunningen voor diverse exporten afgeven. Voor leveringen van communicatieapparatuur voor Saoedische tanks, die ook worden ingezet in Jemen, door Thales Nederland is volgens het ministerie niet eens een vergunning nodig, omdat het niet om 'strategische goederen' zou gaan. Minister Koenders liet eerder weten geen voorstander van een wapenembargo te zijn.

De stemming in het Europees Parlement is vooral een belangrijk politiek signaal. Het heeft geen bindende werking, alleen de Raad van Ministers kan op EU-niveau tot een embargo komen. Het is de vraag of dat gaat gebeuren, de Britse premier Cameron heeft zich zeer recent bijvoorbeeld nog fel tegen een stop op wapenexport naar Saoedi-Arabie uitgesproken. Individuele EU-landen zouden door een strikte toepassing van de Europese Wapenexportrichtlijnen eigenlijk al geen vergunningen voor Saoedi-Arabie en andere betrokken landen meer moeten afgeven, maar de praktijk leert dat dit net als in andere gevallen zelden gebeurt.
Saoedi-Arabie maakt zich intussen wel zorgen over de uitslag van de stemming. De afgelopen weken hebben vertegenwoordigers van het land zwaar gelobbyed om het amendement waarin het embargo wordt voorgesteld van tafel te krijgen of om in ieder geval de stemming steeds verder uit te stellen.

Een groot aantal mensenrechten-, vredes- en anti-wapenhandelorganisaties zetten zich al maanden in voor een wapenembargo tegen Saoedi-Arabie. Het European Network Against Arms Trade (ENAAT), waar ook Stop Wapenhandel bij is aangesloten, nam het voortouw in een (publieks)lobby om Europese Parlementsleden te overtuigen van de noodzaak voor een embargo te stemmen. Met resultaat dus. Het signaal ligt er, nu nog zorgen dat dit in daadwerkelijk beleid en een echt embargo omgezet gaat worden.