Nederland hofleverancier gifgas Irak

(Quote - Henk Willem Smits - 14 november 2008)

De helft van de cruciale grondstoffen voor het gifgasprogramma van Saddam Hoessein kwam uit Nederland, zo blijkt uit een opgedoken geheim rapport van de Verenigde Naties. Ook Melchemie van Hans Melchers, nummer 21 in de Quote 500 met een vermogen van €1 miljard, wordt hierin opnieuw in verband gebracht met de levering van chemicaliën.

Melchemie zou volgens het rapport voorkomen op een lijst met bankgaranties voor de aanschaf van grondstoffen voor het chemische oorlogsvoeringsprogramma van Hoessein. Ook het Nederlandse KBS staat op die lijst. Melchemie is in 1986 veroordeeld tot een boete van 100.000 gulden voor een levering van fosforoxychloride, bedoeld als bestrijdingsmiddel in de landbouw, aan Irak.

De levering vond plaats in 1984, net op het moment dat de bewuste stof op de embargolijst was gezet. Melchmie had die laatste ontwikkeling over het hoofd gezien, aldus Melchers, en dat was wel meer bedrijven overkomen. De geleverde containers zijn volgens Melchemie verzegeld teruggehaald.

Ondanks dat in 1984 via mediaberichten al wel bekend was dat gifgas werd gebruikt door Irak in de oorlog tegen Iran, was de Nederlandse politiek niet zondermeer bereidt om export te verbieden, vertelt Frank Slijper van het comité Campagne tegen Wapenhandel aan BNR Nieuwsradio.

Rond de introductie van de wetgeving in 1984 ontstond groot getouwtrek tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken, zegt Slijper. Buitenlandse Zaken wilde zoveel mogelijk chemicaliën onder controle brengen, maar toenmalig staatssecretaris van Economische Zaken Frits Bolkesteijn verzette zich daar fel tegen. Hij wilde juist een zo kort mogelijke lijst want exportbeperkingen zou handel schaden.

De Campagne tegen Wapenhandel pleit, gesteund door de SP, voor een parlementair onderzoek naar de leveranties van chemicaliën vanuit Nederland naar Irak. De grootste leverancier, Frans van Anraat, is vorig jaar veroordeeld tot 17 jaar cel.

Volgens Slijper en SP-Kamerlid Krista van Velzen dient verder gekeken te worden dan alleen naar Van Anraat. ‘Bedrijven hadden weet kunnen hebben van wat met de door hun geleverde stoffen zou gebeuren. Er zijn ook bedrijven die orders uit Irak hebben geweigerd,’ aldus de parlementariër.