De twee pensioenfondsen die in ons onderzoek als beste uit de bus zijn gekomen, zijn PGGM en het Pensioenfonds van de FNV. Zij hebben het strengste beleggingsbeleid:
In de praktijk betekent dit dat beide fondsen bijvoorbeeld niet beleggen in de tien grootste wapenproducenten ter wereld.
Ze zijn daarmee een heel eind op weg met een verantwoord
beleggingsbeleid op het gebied van wapenhandel. Dit betekent niet dat
het beleid van deze pensioenfondsen niet hier en daar nog aangescherpt
zou kunnen worden. Er zou bijvoorbeeld een hard criterium ingevoerd
kunnen worden voor het uitsluiten van bedrijven die wapens leveren aan
landen in spanningsgebieden, in (burger)oorlog of met ernstige
mensenrechtenschendingen.
PGGM publiceert een lijst van bedrijven waar in belegd wordt en een zwarte lijst met bedrijven die uitgesloten zijn van beleggingen, met daarbij vermeld de reden voor uitsluiting. Bij het Pensioenfonds van de FNV ontbreekt deze openheid helaas nog, waardoor het niet mogelijk is de uitwerking van het goede beleid in de praktijk te toetsen.
Met hun terughoudende beleid zijn PGGM en het Pensioenfonds van de FNV een voorbeeld voor andere Nederlandse pensioenfondsen, die over het algemeen een stuk minder ver zijn in het hanteren van een maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid.
Het is wel degelijk mogelijk om te beleggen zonder aandelen in de wapenindustrie en toch goede rendementen te halen. We geven hier een Nederlandse bank als voorbeeld.
In Nederland is de ASN Bank koploper op het gebied van ethisch beleggen. De bank sluit meer dan de helft van de bedrijven waarin belegd zou kunnen worden uit, waaronder alle wapenproducenten.
Het beleid op dit gebied wordt zelfs aangescherpt: “Bedrijven die wapens produceren sloten we al uit. Maar we noemden met name vernietigingswapens, nu sluiten we expliciet alle wapens uit. Natuurlijk zijn de Nederlandse soldaten in Afghanistan ook bewapend, maar je weet nooit waar wapens terecht komen. Uiteindelijk is het een ethische afweging: Waar is de wereldvrede het meest mee gediend? Bovendien zit er een praktische kant aan. Als je bepaalde wapens toestaat, wordt het moeilijk een grens te trekken”, aldus Piet Sprengers, hoofd duurzaamheidsbeleid van de ASN Bank.
Dit strenge beleid heeft geen negatief effect op het behaalde rendement volgens Sprengers: “Studies hebben aangetoond dat duurzaam beleggen niet slechter rendeert, misschien zelfs iets beter.”