Euro Artikelen over exportkredietverzekeringen

Atradius naast Havenbedrijf diep in RDM,
garanties verzekeraar euro 65 mln

Financieele Dagblad, 10 september 2004
Henk Engelenburg

AMSTERDAM - Kredietverzekeraar Atradius heeft voor ruwweg euro 65 mln garanties verleend aan het wankelende defensieconcern RDM. Dit komt boven op de euro 100 mln aan ontdekte garanties van Havenbedrijf Rotterdam.

Dat verklaren betrouwbare bronnen rond het defensieconcern van Joep van den Nieuwenhuyzen. Met de onderpanden die aan Atradius zijn verleend, ligt het lot van RDM in handen van deze kredietverzekeraar, voorheen de NCM.

Atradius is onlangs geconfronteerd met het risicovolle karakter van de garanties aan RDM. De verzekeraar betaalde eerder deze maand euro 27 mln plus euro 5 mln rente aan Defensie. Het ministerie eiste daarmee het voorschot op dat voor de productie van het militaire voertuig Fennek was betaald aan de inmiddels failliete RDM-dochter SP Aerospace in Geldrop.

Atradius staat ook nog garant voor circa euro 23 mln voor de levering van acht helikopters aan de Nederlandse politie. Daarnaast staat de verzekeraar borg voor een voorschot van euro 15 mln verstrekt door de Nederlandse Staat aan RDM-dochter Helifly. Dit blijkt uit de balans van Helifly, een Belgisch dochterbedrijf van RDM.

Weer een andere RDM-dochter, MD Helicopters in Mesa (Arizona), produceert de heli's. Dit bedrijf heeft echter financiële problemen en is al twee jaar te laat met levering van de Nederlandse politiehelikopters.

De garanties van Atradius staan los van de euro 100 mln aan garanties van het Havenbedrijf Rotterdam aan RDM. Een deel van de garantie van Atradius is gedekt door een eerste hypotheek op een 'datahotel' van Van den Nieuwenhuyzen in Frankfurt. Dat datahotel is echter als zekerheid verstrekt aan het Havenbedrijf.

De kredietverzekeraar, waarvan Deutsche Bank en Swiss Re de grootste aandeelhouders zijn, weigert elk commentaar.

Gelet op de veronderstelde deplorabele staat van het RDM-concern en de schuldeisers die in het geweer komen, stellen bronnen in de financiële wereld dat het lot van RDM nu in handen ligt van Atradius.

Joep van den Nieuwenhuyzen zegt in een reactie dat er weinig aan de hand is. Hij stelt dat nieuwe financieringen voor de fabriek in Arizona ophanden zijn, net als de levering van helikopters aan de Nederlandse politie. Copyright (c) 2004 Het Financieele Dagblad

'Die politiehelikopters leveren we binnenkort'

Financieele Dagblad, 10 september 2004
Henk Engelenburg

Het lot van RDM ligt in handen van Atradius, zegt 'de markt'. 'Onzin',meent RDM-voorman Van den Nieuwenhuyzen.

AMSTERDAM - 'Managing risk, enabling trade' is het motto van Atradius in Amsterdam, voorheen de Nederlandse Credietverzekerings Maatschappij NCM.

Gaat dat ook op voor de ruwweg euro 65 mln of meer waarmee de kredietverzekeraar garant is gaan staan voor activiteiten van defensieconcern RDM?

Deze vraag klinkt her en der in de financiële markt, sinds het aan de dag treden van de euro 100 mln aan geheime garanties van Havenbedrijf Rotterdam aan RDM.

Die zaak kwam begin deze maand aan het rollen toen de banken bij het Havenbedrijf hun garanties gingen opeisen. Dit gebeurde naar aanleiding van het faillissement van SP Aerospace in Geldrop. Dit dochterbedrijf van RDM bouwde samen met RDM Technology in Rotterdam aan de Fennek, een militair voertuig voor de landmacht.

Door het bankroet van SP eiste het ministerie van Defensie zijn voorschot van euro 27 mln terug. De banken klopten daarop bij Atradius aan dat de euro 27 mln met euro 5 mln rente moest betalen.

Nu blijkt Atradius ook voor euro 38 mln garant te staan voor de aanbetaling door de Nederlandse staat en de levering van acht helikopters aan de Nederlandse politie. RDM-dochter MD Helicopters in Mesa (Arizona) is de producent.

Heeft Atradius zich met RDM in een wespennest gestoken? Het concern lijkt te wankelen, al was het alleen maar door de negatieve publiciteit. Daarnaast vallen toekomstige inkomsten uit de Fennek weg doordat RDM Technology nu in handen is van Havenbedrijf Rotterdam. Verder doet Defensie geen zaken meer met RDM-eigenaar Van den Nieuwenhuyzen. En zijn helikopterfabriek in Mesa verkeert in zwaar weer door financierings- en productieproblemen.

Atradius heeft weliswaar een eerste hypotheek op een zeer omvangrijk 'datahotel' van Van den Nieuwenhuyzen in Frankfurt, maar in de financiële markt wordt het twijfelachtig genoemd of dat voldoende dekking biedt. Complicerende factor is dat het Havenbedrijf Rotterdam het datahotel als zekerheid is gegeven door RDM als dekking voor een deel van euro 100 mln aan garantiekredieten.

'Bovendien', zegt een financieel specialist, 'wat is de executiewaarde van dat datahotel en wat gebeurt er als andere schuldeisers gaan trekken op dit pand? Kan Atradius dan zijn garanties terughalen bij MD Helicopters in de VS? Dat lijkt twijfelachtig gelet op de problemen daar.'

Volgens berichten uit de VS kampt MD Helicopters met belastingschulden, onvoldoende kredieten en achterstallige betalingen aan toeleveranciers. De onderneming is bovendien veel te laat met de levering van de politiehelikopters.

Het bedrijf verkreeg vier jaar geleden euro 30 mln en euro 26 mln aan kredieten van respectievelijk ABN Amro -bank en Achmea's investeringsdochter Residex. Afgezien van de productie en aflevering vanvijftien helikopters in 2003, lijkt het leeuwendeel van de leningen te zijn gespendeerd aan uitbreidingen van de productielocatie en salarissen. De salarispost voor circa 250 werknemers komt berekend over vier jaar op circa $ 50 mln.

'Moet Atradius straks opnieuw de kas aanspreken?' 'Onzin', zegt Joep van den Nieuwenhuyzen in een reactie. 'Die garanties vervallen als we helikopters uitleveren. En dat doen we ook. Zo hebben we de vijfde en laatste helikopter voor de politie van Baden Württemberg in mei uitgeleverd. We zijn over tijd met de heli's voor Nederland. Maar we ronden deze maand een financieringsprogramma af voor onze fabriek in Arizona. Direct daarna, nog voor half oktober, leveren we de eerste heli's aan Nederland.'

'Verstopte' order

Hoe raakt een order voor acht Nederlandse politiehelikopters verzeild op de balans van een bedrijf in België? Het antwoord hierop illustreert de enigszins complexe boekhoudmethodes van RDM-eigenaar Joep van den Nieuwenhuyzen.

Boeing kocht in 1999 McDonnell Douglas, een Amerikaanse fabrikant van militaire en civiele helikopters. Boeing behield de militaire heli's en verkocht de civiele aan Helifly in Genk, destijds een Europese distributeur voor McDonnell Douglas. Omdat Helifly alle modellijnen moest overnemen, schoot Van den Nieuwenhuyzen te hulp als aanvullende financier. Hij nam daarmee Helifly over en doopte de fabriek in Mesa (Arizona) om in MD Helicopters Incorporation: MDHI.

Het ziet ernaar uit dat hij Helifly sindsdien gebruikt als een soort tussenpartij voor de orderafhandeling van MDHI. Want op de balansposities van Helifly over 2002 staan de voorraden van MDHI geparkeerd. Daarmee ook de vooruitbetaling van de Nederlandse overheid van bijna euro 15 mln voor de acht politiehelikopters Net als de dekking voor dat voorschot en voor de garantiestelling door Atradius van euro 22,9 mln voor de uiteindelijke leveringen van de heli's.

Wat staat er dan op de balans van MDHI? Op de balans over 2001 (de meest recente) staat een nettowinst van $ 8,4 mln en verplichtingen voor $ 70,6 mln. Eigen vermogen wordt niet vermeld. MDHI hangt onder MD Helicopters BV. Deze is leeg, zoals de meeste bv's van RDM. Maar hij heeft wel een 'negatief balanstotaal' van euro 29 mln. Copyright (c) 2004 Het Financieele Dagblad