Voortrekken De Schelde wekt woede IHC

Voortrekken De Schelde wekt woede IHC

Ministerie van Defensie belooft na boze brief gelijke behandeling werven

Financieele Dagblad, 10/01/2004
VAN ONZE REDACTEUREN

AMSTERDAM - De overheid heeft Nederlandse scheepswerven in 2000 dwingend verzocht zich gedurende vijf jaar te onthouden van activiteiten op marinebouwgebied. Alle opdrachten moesten naar het noodlijdende De Schelde gaan. Deze gespecialiseerde marinewerf werd in mei 2000 voor een gulden overgenomen door Damen.

Het bestaan van deze afspraak blijkt uit een recente boze brief (gedateerd 2 december 2003) van directeur T. Rietdijk van scheepswerf De Merwede aan minister Kamp van Defensie.

In deze brief, die via het tv-programma Nova in handen is van deze krant, beklaagt Rietdijk zich over 'het voorkeursbeleid van de Nederlandse overheid waardoor wij worden belemmerd' bij het meedingen naar een grote Indonesische opdracht. Volgens De Merwede trekken marine en Defensie ten onrechte De Schelde voor bij deze opdracht voor de bouw van vier oorlogsschepen.

Indonesië heeft deze fel bevochten order afgelopen woensdag in beginsel gegund aan De Schelde. De financiering daarvan is overigens nog niet rond.

Hoeveel geld er met de opdracht is gemoeid, is niet bekendgemaakt. De Provinciale Zeeuwsche Courant houdt het op $ 500 mln. De order had De Merwede tweeënhalf jaar werk opgeleverd.

De Merwede, een dochter van IHC Caland, stemde najaar 2000 in met het verzoek van het ministerie Economische Zaken om de marinemarkt vijf jaar aan De Schelde te laten, bevestigen Rietdijk en IHC-bestuursvoorzitter Sjef van Dooremalen tegenover deze krant.

Door in te stemmen met die concurrentiebeperking hoopten de andere scheepsbouwers zoals De Merwede indirect mee te profiteren van het overleven van het marinecluster. Zij zouden zo deelopdrachten kunnen krijgen van De Schelde dat de kern van dit kenniscluster was en zou blijven.

Anticiperend op het aflopen in 2005 van die onderlinge mededingingsbeperking is IHC Caland begin 2003 met De Schelde gaan strijden om de Indonesische order Het heeft zich ook gekandideerd voor de bouw van korvetten, die Nederland de tweede helft van dit decennium wil aanschaffen.

Economische Zaken, Damen en De Schelde ontkennen desgevraagd dat de door De Merwede aangehaalde onderlinge afspraak van scheepswerven, om zich vijf jaar lang te onthouden van marinebouw, daadwerkelijk bestaat. De Tweede-Kamerfractie van de SP kondigt kamervragen over deze afspraak aan. De Nederlandse Mededingingsautoriteit zegt in 2000 te hebben ingestemd met een voorkeursbehandeling voor De Schelde. Volgens mededingingsexpert prof. Floris Vogelaar staan de mededingingsregels kartelafspraken in de defensie-industrie toe.

Naar aanleiding van de boze brief van Rietdijk heeft onlangs een gesprek plaatsgevonden met staatssecretaris Van der Knaap (Defensie). Daarin is De Merwede toegezegd dat Defensie 'alle Nederlandse bedrijven op gelijke wijze zal ondersteunen bij het verwerven van exportorders', zegt de departementale woordvoerder. Het was een 'open en constructief gesprek', looft De Merwede-president-directeur A.J. Houweling in een maandag verstuurd bedankje.

Rietdijk heeft tegenover Nova en Het Financieele Dagblad een toezegging om een toelichting te geven, in moeten trekken. Hij zegt dat hij nog in onderhandeling is met het departement en dat publiciteit dit kan schaden. Het departement bevestigt dat het gesprek met De Merwede nog gaande is, maar benadrukt dit geen onderhandelingen te noemen. Het departement stelt nog in afwachting te zijn van een door De Merwede toegezegde 'nadere onderbouwing van de klachten'. Wel heeft De Merwede Defensie inmiddels een lijst met exportprojecten verschaft, waarbij, 'zoals afgesproken' een beroep kan worden gedaan op 'ondersteuning door de Koninklijke Marine'.

H. Engelenburg en F. van der Boon, Het Financieele Dagblad

Geen wapens naar Indonesië Pers