Nederlanders strijden om opdracht Indonesisch leger

Nederlanders strijden om opdracht Indonesisch leger

De Telegraaf, January 15, 2003
Paul Jansen

De opdracht omvat de leverantie van vliegtuigen en patrouilleboten. Indonesie wil het materieel inzetten om een einde te maken aan de wetteloosheid op zee, die vooral de kustwateren rond Sumatra treft. Naast piraterij kampt het Zuidoost-Aziatische land met illegale visserij, mensensmokkel, clandestiene wapentransporten en diefstal van zand - bij dit laatste zijn volgens Jakarta overigens ook Nederlandse bedrijven betrokken. Stork hoopt de order voor de vliegtuigen binnen te halen. Het concern wil drie Fokker-50's leveren. De toestellen kunnen door de Nederlanders worden omgebouwd tot patrouillevliegtuig. "We voeren momenteel verkennende gesprekken", zegt een zegsman van het concern.

Damen is in de markt voor de levering van snelle patrouilleboten. RDM kan een aantal verouderde fregatten uit de Speijk-klasse opknappen. Indonesie kocht eind jaren tachtig een zestal van deze fregatten van Nederland. Imtech wil daarbij de hoogwaardige technologie leveren, zoals voor de stuurinrichting. Thales Nederland (voorheen Hollandse Signaalapparaten, HSA) zou eventueel radartechnologie kunnen leveren.

"We hopen dat we de opdracht zullen verkrijgen", aldus een woordvoerder van Imtech. "Ik denk dat we een goede kans maken, want samen met RDM zijn we een sterk team. Maar er is door de Indonesiers nog niets gegund."

De Nederlandse overheid spant zich in om de order voor het bedrijfsleven binnen te halen. De baas van de Nederlandse marine, vice-admiraal Van Duyvendijk, zal eind deze maand tijdens een bezoek aan Indonesie een goed woordje voor de Nederlandse bedrijven doen bij zijn Indonesische collega. Ook de Nederlandse ambassade in Jakarta lobbyt op het hoogste niveau voor de zaak. Verder wordt naar mogelijke financieringsgelden uit Nederlandse potjes gezocht.

Het leveren van defensiematerieel aan Indonesie ligt politiek niet ongevoelig. Door de bloedige afscheiding van Oost-Timor en de rol van het Indonesische leger bij mensenrechtenschendingen aldaar in 1999 werden de strijdkrachten in de ban gedaan. De Verenigde Staten, de grootste wapenleverancier van Indonesie, stelden nadien een embargo in. Geen enkele Indonesische militair is tot nu toe wegens betrokkenheid bij die misstanden in de cel beland.

"Het gaat niet om aanvalswapens of iets dergelijks", zo verklaart een Nederlandse diplomaat in Jakarta de steun. Wel erkent hij dat het materieel "ook wel eens voor andere militaire doeleinden" zal worden gebruikt. Voor de leverantie is een exportvergunning nodig. Ook dient Nederland de EU-code voor wapenleveranties in acht te nemen.

Eind 1998 blokkeerde de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Van Aartsen de afgifte van een exportvergunning voor een eerdere defensieverkoop aan Indonesie. Het ging destijds om de levering van radarapparatuur aan de Indonesische marine door HSA. Hij vond het niet gepast dat Indonesie geld aan dure defensiesystemen uitgaf.

Geen wapens naar Indonesië Pers